یادداشت‌های یک طلبه

یادداشت‌های یک طلبه

گاهی مطلبی تأثیرگذار می‌خوانم؛
سخنانی حکیمانه می‌شنوم؛
با نکاتی جالب مواجه می‌شوم ...
اینجاست که حیفم می‌آید این مطالب را از دست بدهم؛
نمی‌خواهم فراموششان کنم؛
و البته دوست دارم دیگران نیز از این مطالب بهره‌مند شود.
مخصوصاً اگر این مطالب، کلام‌الله باشند؛
یا فرمایشات معصومین علیهم‌السلام باشند.
چراکه خودشان فرموده‌اند:
إِنَّ حَدِیثَنَا یُحْیِی الْقُلُوب
حدیث ما دل‌ها را زنده کند...
این وبلاگ وسیله‌ای است برای این هدف تا چنین مطالبی ثبت‌شده و منتشر شوند.

طبقه بندی موضوعی

مبارزه اسلام با تعصبات نژادی

جمعه, ۱۰ آذر ۱۳۹۶، ۰۱:۵۷ ب.ظ

از دیدگاه قرآن، معیار ارزشمندی ایمان، تقوا و عمل صالح است. همچنان که خداوند در کتابش فرمود: «إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُم‏».1

باوجود این مکارم، انسان از هر نژاد و از هر قومی باشد دارای فضیلت خواهد بود. مثل حضرت سلمان رضی‌الله‌عنه که باوجود عرب نبودن، رسول خدا صلی‌الله علیه و آله در مورد او فرمود: «سَلْمَانُ مِنَّا أَهْلَ الْبَیْت‏».2

ولی اگر کسی باوجود داشتن برترین نژاد، از ایمان و تقوا بهره‌مند نباشد، فضیلتی نخواهد داشت.

از رسول خدا صلی‌الله علیه و آله روایت شده که فرمودند:

«وَ اللَّهِ لَعَبْدٌ حَبَشِیٌ‏ حِینَ أَطَاعَ اللَّهَ- خَیْرٌ مِنْ سَیِّدٍ قُرَشِیٍّ عَصَى اللَّهَ وَ إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُم‏»3

قسم به خداوند! بند و غلام حبشی در زمانی که از خداوند اطاعت می‌کند بهتر است از مالک و سرور قرشی هنگامی‌که نافرمانی خدا را می‌کند و همانا گرامی‌ترین شما در نزد پروردگار، پرهیزکارترین شماست.

 

با این بیانات، یکی از تصورات جاهلی که رسول خدا و اهل‌بیت علیهم‌السلام با آن مبارزه کردند، تعصبات نژادی و قومی بود.

از رسول خدا صلی‌الله علیه و آله روایت شده که در ضمن فرمایش مفصلی به حضرت علی علیه‌السلام فرمودند:

«یَا عَلِیُ‏ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى قَدْ أَذْهَبَ بِالْإِسْلَامِ نَخْوَةَ الْجَاهِلِیَّةِ وَ تَفَاخُرَهَا بِآبَائِهَا أَلَا إِنَّ النَّاسَ مِنْ آدَمَ وَ آدَمَ مِنْ تُرَابٍ وَ أَکْرَمَهُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاهُم‏»4

یا علی! خداوند متعال به‌وسیله اسلام تکبر جاهلیت و افتخار به آباء و اجداد را از بین برد. آگاه باش که مردم همگان از آدم (علیه‌السلام) هستند و آدم نیز از خاک است؛ و گرامی‌ترین مردم در نزد خداوند، پرهیزکارترین آن‌هاست.


برای پی بردن به این مطلب که اهل‌بیت علیهم‌السلام چگونه با این عقیده جاهلی مبارزه کردند، یک حکایت شنیدنی نقل می‌کنیم:

 

روایت شده که مردى به امام صادق علیه‌السلام عرض کرد:

«إِنَّ النَّاسَ یَقُولُونَ مَنْ لَمْ یَکُنْ عَرَبِیّاً صَلْباً أَوْ مَوْلًى صَرِیحاً فَهُوَ سِفْلِیٌّ»

مردم مى‏گویند: هر کس عرب تبار نباشد یا مولاى صریح نباشد، پَست است.

حضرت فرمود: «مولاى صریح» چه کسى است؟

عرضه داشت: «مَنْ مُلِکَ أَبَوَاهُ» (کسى است پدر و مادرش بندۀ عرب‌ها بوده).

فرمود: این را به چه دلیل مى‏گویند؟

جواب داد:

«قَالُوا لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلّى اللَّه علیه وآله مَوْلَى الْقَوْمِ مِنْ أَنْفُسِهِمْ»

مى‏گویند به دلیل فرمایش رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله که فرمود: «عبد هر قوم از خود آن قوم محسوب می‌شود».

امام از روى تعجّب فرمودند:

«سُبْحَانَ اللَّهِ أَ مَا بَلَغَکَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلّى اللَّه علیه وآله قَالَ أَنَا مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ وَ أَنَا مَوْلَى کُلِّ مُسْلِمٍ عَرَبِیِّهَا وَ عَجَمِیِّهَا فَمَنْ وَالَى رَسُولَ اللَّهِ صلّى اللَّه علیه وآله أَ لَیْسَ یَکُونُ مِنْ نَفْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلّى اللَّه علیه وآله»

سبحان اللَّه! مگر به تو نرسیده که پیغمبر خدا صلى اللَّه علیه وآله فرموده: «من مولاى کسى هستم که مولائى برایش نیست و من مولاى همه مسلمانان هستم، عرب باشند یا عجم»؛ بنابراین هر کس پیغمبر را ولىّ خود قرار داد و او را دوست داشت و یاری‌اش نمود و از او متابعت کرد، آیا از نفس رسول خدا صلّى اللَّه علیه وآله نمى‏باشد؟

آنگاه فرمود:

«أَیُّهُمَا أَشْرَفُ مَنْ کَانَ مِنْ نَفْسِ رَسُولِ اللَّهِ ص أَوْ مَنْ کَانَ مِنْ نَفْسِ أَعْرَابِیٍّ جِلْفٍ بَائِلٍ عَلَى عَقِبَیْهِ‏»

کدام‌یک از این دو شرافتمندترند: کسى که از نفس پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله باشد یا آن‌کس که از نفس عرب بیابان‌گرد بداخلاقی که بر پاشنه پاهاى خود ادرار مى‏کرد می‌باشد؟!

سپس فرمود:

مَنْ دَخَلَ فِی الْإِسْلَامِ رَغْبَةً خَیْرٌ مِمَّنْ دَخَلَ رَهْبَةً وَ دَخَلَ الْمُنَافِقُونَ رَهْبَةً وَ الْمَوَالِی دَخَلُوا رَغْبَةً.

فردى که با میل و رغبت مسلمان شود، بهتر است از آن‌کس که از ترس مسلمان شده و منافق‌ها (ى عرب) از ترس مسلمان شدند و غیر عرب‌ها با کمال رغبت و میل اسلام را پذیرفتند.5



برای مطالعه بیشتر مراجعه شود به:

مجموعه ‏آثار استاد شهید مطهرى (خدمات متقابل اسلام و ایران)، ج‏14، ص 126


پی نوشت:

1. سوره حجرات، آیه 13

2. عیون أخبار الرضا علیه‌السلام، ج‏2، ص: 64

3. تفسیر القمی؛ ج‏2؛ ص 94

4. من لا یحضره الفقیه، ج‏4، ص: 363

5. معانی الأخبار؛ محمد بن على ابن‌بابویه؛ ص 405

  • فرزند انقلاب

نظرات  (۱)

  • دخنرک مژده دهنده
  • سلام
    اصل دین مابر تقوا است
    ان شاءالله این تقوا درجان تمام مسلمین شکوفه کند ورشد کند برای پرواز!
    سربزنید

    ارسال نظر

    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی